DÜNYA TÜTÜN TİCARETİ

Dünyanın önde gelen yaprak tütün ihraç eden ülkeleri; Brezilya, ABD, Zimbabwe, Çin ve
Hindistan’dır. ABD dünyanın en büyük işlenmiş tütün mamülü ürünleri (sigara) ihracatçısı olup
işlenmemiş yaprak tütün ihracatında da Brezilya’dan sonra ikinci sıradadır. 2003 yılında ABD’nin
yaprak tütün ihracatı 1.031 milyar dolar olmuş ve bu ihracatın çoğunu AB ülkeleri, Japonya ve
İsviçre’ye yapmıştır. Aynı yıl, ABD’nin işlenmiş tütün mamulü ürünler (sigara) ihracatı 1,8 milyar
dolar olmuş, bunun da çoğunu Japonya, Suudi Arabistan, İsrail, Güney Kore, AB ülkeleri, Birleşik
Arap Emirlikleri, Lübnan, Hong Kong ve Singapur’a satarak gerçekleştirmiştir. ABD aynı zamanda
dünyanın en büyük yaprak tütün ithalatçısıdır. Amerikan blend sigaraları; fl ue-cured, burley ve
oriental tütünlerin karışımından oluşmaktadır. Bütün oriental tütünler, çoğu Türkiye’den olmak
üzere ithal edilmektedir. ABD’de yılda 500 milyon adet sigara üretilmekte ve bunun %24’ü ihraç
edilmektedir. ABD’de sigara tüketimi azalmaktadır, ancak tüketicilerin sigara gibi tütün mamüllerine
yaptıkları harcamalarda ise bir artış söz konusudur. Bunun nedeni, sigara fi yatları ve vergilerindeki
artıştır. 2002 yılında ABD’de tütün mamülleri için halkın yaptığı harcama, yaklaşık 88,2 milyar dolar
olup bunun %94’ünü sigara için yapılan harcamalar oluşturmaktadır. ABD yaprak tütün ihracatları,
kısmen özellikle de Flue-Cured tipi tütünde daha büyüktür. Ancak, rekabetçi dünya yaprak tütün
fi yatları, hareketli küresel sigara içme karşıtı kampanyaları ve fazla yaprak tütün stokları ABD’nin
yaprak tütün satışlarına darbe vurmaktadır.
Tablo 8: Başlıca İhracatçı Ülkeler ve ihraç Miktarları (Metrik Ton- Kuru Ağırlık)
Ülkeler 1999 2000 2001 2002 2003
Brezilya 343.000 341.500 435.500 476.000 457.550
ABD 191.975 179.892 186.302 153.316 160.000
Hindistan 119.643 123.185 85.500 120.000 125.000
İtalya 93.900 100.608 109.524 119.165 120.000
Çin 113.259 113.259 139.918 140.809 119.688
DÜNYA 2.070.601 1.961.742 2.061.709 2.098.065 2.088.600
Kaynak: USDA /FAO.
Zimbabwe dünyanın üçüncü en büyük yaprak tütün ihracatçısıdır, ancak halen ekonomik
zorluklar ve toprak sahipliği hakkında belirsizlikler yaşamaya devam etmektedir. Küresel yaprak
tütün şirketlerinin daha önce Zimbabwe’den aldıkları yaprak tütünlerin bir bölümünü Brezilya’dan
talep etmeleri beklenmektedir. Son yıllarda Çin, yerel stoklarını kontrol altında tutmak için ihracat
pazarlarını geliştirmeye başlamıştır. Rusya Federasyonu, Almanya, ABD, İngiltere, Japonya ve
Hollanda, dünyanın önde gelen işlenmemiş tütün ihracatçısı ülkelerdir.
Tablo 9: Başlıca İthalatçı Ülkeler ve İthal Miktarları (Metrik Ton- Kuru Ağırlık) Ülkeler 1999 2000 2001 2002 2003
Almanya 266.978 263.077 247.066 257.000 188.000
ABD 241.065 196.601 254.259 263.807 265.000
Hollanda 84.860 112.258 108.150 101.929 101.929
İngiltere 137.183 108.427 102.666 119.000 119.000
Rusya 264.670 285.000 307.500 307.500 303.400
DÜNYA 2.025.813 2.010.505 2.084.863 2.471.543 2.424.474
Kaynak: USDA /FAO.
15
ADIYAMAN TÜTÜN RAPORU
Rusya tütün sanayisi, ağırlıklı olarak ithal edilmiş yaprak tütüne bağımlıdır. Rusya’nın yaprak
tütün ithalatlarının yarısından fazlası Çin, Brezilya, Hindistan, Kırgızistan, ABD ve Moldova’dan
sağlanır. Japonya’da yerli üretim düşerken, yabancı yaprak tütüne olan bağımlılık artmaktadır. ABD,
Japon yaprak tütün ithalat pazarının yaklaşık %41’ini elinde bulundurmaktadır. Brezilya, Zimbabwe,
Malavi, AB ve Çin diğer tedarikçiler arasındadır.