Karadeniz Bölgesi tütünleri

Orta Karadeniz Bölgesi’nde Sinop, Gerze, Samsun, Bafra, Alaçam, Doğu Karadeniz’de
Trabzon, Akçaabat, Artvin, Orta-İç Karadeniz Bölgesi’nde Tokat, Erbaa, Niksar, Taşova,
Gümüşhacıköy’ü kapsayan alanlarda tütün üretimi yapılmaktadır. Üretim yapılan alanlardaki iklim
ve toprak yapısının farklı özellikler göstermesi birçok menşein ortaya çıkmasına sebep olmuştur.
Yerli tütünler içinde en üstün kalite ve uluslararası şöhrete sahip tütünlerimizden Maden,
Canik, Evkaf ve Basma adlarıyla tanınan tütünlerimiz bu bölgede üretilmektedir. Ege Bölgesi
tütünleri ile kıyaslandığında bu bölge tütünlerinde bir homojenlik bulunmamaktadır. Bu nedenle
bölge tütünleri dış görünüş, şekil, boyut, içim özellikleri, tat, koku, renk gibi karakterleri itibariyle 4
ayrı grupta toplanır (Tütün Eksperleri Derneği, 2010).
a) Samsun-Bafra Grubu: Samsun, Maden, Canik, Evkaf, Bafra, Alaçam, Çarşamba, Sinop,
Gerze tütünleri bu grubu oluşturur. Bu gruptaki tütünler çok düşük oranda nikotinli, küçük boyutlu,
kırmızı, açık kırmızı renkli, ince damarlı, ince dokulu, elastikiyeti yüksek, tok içimli, tatlı aromatik
kokulu tütünlerdir.
10
Yabancı sigara üreticileri sigara harmanlarını ıslah etmek, bu tütünlerin aromatik özelliklerinden
yararlanarak harman kalitelerini yükseltmek, lüks harmanların nefasetini artırmak, tok içimli çeşitler
yapmak maksadıyla bu tütünleri talep etmektedirler. Özellikle Bafra tütünleri dünyanın en yüksek
vasıfl ı sigara tütünleri olarak devamlı aranmıştır. Küçük boyutları, ince nesiçleri, parlak ve cazip
renkleri kendilerine has kokuları, sigara verimleri, tat-lezzet ve içimi itibariyle eşi bulunmayan
tütünler olmuşlardır. Dünya sigara harmanlarının Samsun-Bafra tütünü ihtiyacına karşılık üretimin
az olması ve giderek de azalması bu tütünlerin harmanlarda az kullanılmasına sebep olmuştur.
Marmara Bölgesi tütünlerinde olduğu gibi bu tütünlerin üretimi de devamlı düşmektedir.
b) Taşova-Tokat Grubu: Taşova, Tokat, Erbaa, Niksar ile diğer ilçe tütünleri bu gruba girer.
Bu tütünler ovalce, orta-küçük boyutlu, açık sarı, açık kırmızı renkli, zayıf dokulu, ince nesiçli, tatlı ve
yavaş içimli düşük nikotinli tütünlerdir. Sigara harmanlarında renk, tatlılık ve dolguluk olarak kullanılır.
Düşük nikotinli olmaları nedeniyle girdikleri harmanların sertliğini gidererek ıslah etmişlerdir. Yabancı
sigara yapımcıları tarafından aranan tütünlerdir.
c) Trabzon-Artvin Grubu: Bu gruptaki tütünler Doğu Karadeniz sahil ve iç kısımlarında yetişir.
Başlıca üretim merkezleri Trabzon, Akçaabat, Artvin, Borçka, Şebinkarahisar ve Ardanuç’tur.
Bu tütünlerin yaprakları büyük boyutlu, ince dokulu, açık kırmızı, kırmızı, koyu kırmızı
renkli, kalınca orta damarlı, elastikiyetli ve yanmaları yüksektir. Çok sert içimli olduklarından sigara
harmanlarına sertlik vermek için kullanılır. Bu tütünlerdeki sertlik nikotin oranından kaynaklandığı için
gerçek sertliktir. Yaprakları ince ve büyük boyutlu olduğu için sigara harmanlarına saçaklılık vermek
için kullanılır. Yine ince dokulu büyük boyutlu olmaları nedeniyle sigara verimleri yüksektir, bu amaçla
da kullanılır. Yine harmanlara renk vermek ve yanma kabiliyetlerini artırmak için karıştırılmaktadır.
Bölge tütünleri sert içimli özellikleri nedeniyle yavan, yavaş ve karaktersiz tütünlerin kullanıldığı
harmanlarda ıslah edici ve tatmin edici etkileriyle emsalleri arasında rakipsiz duruma gelmişlerdir.
Orta ve sert içimi seven tüketicilerin tercih ettiği harmanlar için aranılan tütün olmuşlardır. Avrupalı
sigara yapımcıları yanında sert içimi seven Ortadoğu ve Mısır tütün yapımcıları tarafından tercih
edilmiştir. Diğer bölge tütünleri gibi yanlış fi yat uygulamaları sonucu Trabzon tütünleri de devamlı
azalma göstermiştir.
d)Gümüşhacıköy Grubu: Bu tütünler Yunanistan’dan gelen göçmenlerin beraberinde getirip
üretimini yaptıkları ünlü basma tütünleridir. Miktar bakımından az olan bu tütünler Gümüşhacıköy’de
üretilmektedir. Karadeniz Bölgesi’ndeki diğer tütünlerden ayrı özellikler gösterirler. Yaprakları küçük
boyutlu, açık-sarı, açık-kırmızı renkli, ince-orta kalınlıkta, elastikiyeti yüksek, kuvvetli, yanmaları orta
dereceli, tatlı ve yavaş içimli ve kokuludurlar. Sigara harmanlarında tatlılık ve koku vermek için
kullanılır. Yüksek vasıfl arı ve kokuları nedeniyle kaliteli sigara harmanları için aranan bir tiptir.
Ortalama hektar verimi 760 kg. civarında olup diğer bölgelere göre düşüktür. Kişi başına
düşen ortalama ürün miktarı bölge için ortalama 380 kg. civarındadır, ekici başına düşen ortalama
alan ise 5000 m2
civarındadır.